Ana Sayfaya Git

Çayın Türkiye'de ki Hikâyesi

Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri

Çayın Türkiye'de ki Hikâyesi

PAZAR HİKÂYELERİ

Çayın Türkiye'de ki Hikâyesi

Haftalık yazımı. Bilge Kral'ın Memleketi Saray Bosna üzerine  yazarken İnternet Haber Sitemizde "Gümüşhane çaydan vazgeçmiyor" başlığını görünce yazı aniden yön değiştirdi  Bu nedenle   Çayın Türkiye'deki macerasını sizinle paylaşmak istedim.

Koridorda hızlı hızlı yürümekte olan Hasan Efendi usulca kapıyı çaldı. İçeri girdi.
—Efendim Gazi Paşa sizi Çankaya’da bekliyor. 
Kafasını kaldıran Ziraat Umum Müdürü Zihni Bey şaşkın.
—Hayırdır inşallah. Gazi Hazretlerinin benimle ne işi ola ki ?
—İktisat Vekilimizin arabası kapıda Müdür Bey. Sizi bekliyor.
Zihni bey ceketini aldı. Aynaya şöyle bir baktı. Kıyafet kontrolüne girmiş bir öğrenci gibi hissetmişti bir an kendini. Koridordan kapıya doğru seğirtti. Merdiveni hızlıca indi. Şoföre Otomobil kapısını açmaya fırsat vermeden içeri girdi. Araba Ankara'nın kıraç topraklarının arasında kıvrılarak giden yolu toz içinde bırakarak
Çankaya'ya doğru ilerlemeye başladı. Kavaklıdere'ye yanaşınca Muziplik geldi içinden. Gülümsedi.
—Arabayı itmeyelim sonra
şoför gayet sakin cevap verdi
-Araba sağlam efendim. İstanbul’dan gelen usta işinin ehli çıktı. Arabamız bu yokuş gibi 10 tanesini cebinden çıkarır.
Yokuş az buz değil, yaklaşık 2 km lik bir yokuştu. Sorunsuz bir şekilde tepeyi aştılar. Köşkün kapısından içeri girdi. Zihni Bey 10 dakika sonra gazi Paşanın karşısındaydı. Kısa bir nezaket hal hatırdan sonra Gazi Paşa söze girdi
-Zihni Bey Biliyorsunuz. Karadenizin doğusu çok büyük sıkıntılar içinde. Giresun Ordu tarafında Fındık, iç kesimde tahıl var ama Rize havalisi zor durumda. Dünya ile bağlantıları sadece deniz yoluyla, gemi ile. Halk gurbetçilikle geçiniyor. Orada ne gibi tarım ürünleri yetişir. Üzerinde çalışma yapmak gerekli diye düşünüyorum Senin en kısa sürede toparlanarak Rize'ye gitmen gerekli.
Zihni Efendi 43 yaşındadır. Emeklilik hayalleri kurmakta iken karşılaştığı durumdan hoşlanmaz. Gitmek istemez. Ancak Bölge halkının çektiği sefalet ve Mustafa Kemal'in ısrarlı ricası karşısında kabul etmek zorunda kalır.
Ekibini oluşturur. Eşini ve üç çocuğunu geride bırakarak yola çıkar. Çok zorlu bir yolculuktan sonra 1923 yılında Rize'ye gelir. Eski adı Garal Dağı olan hazineye ait bir bölgede 15 dekarlık arazi fidanlık olarak tahsis edilir. Çalışmaları yürütmeye başlar. Ancak fazla bir ilerleme kaydedemez. Bunun üzerine aynı iklim özelliklerini taşıyan Batum ve civarına bir gezi düzenlenmesi için yetkililerle temasa geçer. Buraya yaptıkları geziden yanlarında çay ve narenciye fidanları ile Rus bir bahçıvanla Rize'ye geri döner.
. Zihni Bey bu Rus bahçıvana fidanlığı emanet eder. Ankara'daki görevine döner. Batum'a sipariş edilen 500 bin tohum fidan haline getirilir ve halka dağıtılır. Ancak gerek halkın gerek yöneticilerin konuya yeteri eğilmemesinden olay başarısızlıkla sonuçlanır.
Zihni Derin, konuya hal çaresi bulmak için bir kanun teklifi hazırlar, bakanlık kanalıyla Meclis'e sunar. Bu tasarı, o dönemin Rize Mebuslarının desteğiyle 6 Şubat 1924 tarih ve 407 sayılı "Çay kanunu" başlığıyla çıkartır. Ancak bir türlü istenen sonucu alamaz.
Çaresiz Ankara'ya geri döner. 
Ankara ve İstanbul'da çeşitli görevlerde bulunur. Aradan yıllar geçer. Artık Soyadı Kanunu çıkmış kendisine "Derin" soyadı verilmiştir.1938 yılında yeniden Rize ve çevresinde kurulacak Zirai Teşkilat'ın koordinatörlüğü görevine getirilir. Ancak Rize’de Çayın gelişmesi için para gereklidir. Hükümet yetkilileri ile yaptığı görüşmeler sonucunda Ziraat Bankası kanalıyla hatırı sayılır bir para Rize'ye aktarılır. Bu parayı üreticilere dönüm başına göre peşin dağıtan Zihni Bey bu sefer amacına ulaşmıştır. Parayı gören bölge halkı tarlaları çay bahçelerine dönüştürmeye başlar. 
1941 yılına gelindiğinde Rize'de ilk çay hasadı yapılır. Günlük 100 ton kapasiteli ilk çay fabrikası siyah çay üretimine başlar.
1946 yılı Ağustosta. Zihni Hoca yaş haddi nedeniyle emekli olduysa da Rize'yi ve çayı bırakmadı. Bakanlıkla özel anlaşma yaparak bu görevini sürdürür.
1950 seçimlerinde Zihni Derin, Rize’nin ileri gelenleri tarafından milletvekili olması için baskı yapılır. Zihni Derin de onları kırmayarak Rize'de bağımsız milletvekili adayı olmuştur. Zihni Bey Rize'de seçim propagandasına çıkmadı.. Sadece seçim pusulası bastırarak seçime katılmıştı. Farklı bir havada yapılan seçim sonunda bütün popülaritesine rağmen seçilemez.
Yıl 1964 Rize'ye çayın gelişinin 40.yılı törenleri var. Tüm Devlet erkânı Rize'de tabi ki onur konuğu olarak Zihni Derin Hocamız da davetli Zihni Bey 84 yaşına rağmen dinç bir insan olarak Rize’ye gelir. Fabrikanın misafirhanesine yerleşir. Sabah Onu almaya gelen çalışma bakanı Bülent Ecevit’tir. Tören alanına gelirler. Zihni Hocamız arabadan iner Arabanın arkasından geçerken geri manevra yapmakta olan makam arabası Hocamızı göremez ve Onu ezer. Yaralı olarak Trabzon'dan Ankara'ya uçak ile nakledilir. Ancak 8 aylık nekahet dönemini atlatamaz ve 25 Ağustos 1965 de Ankara'da vefat eder.
Doğu Karadenizin ekonomik yapısını değiştirip, Ülkemizi çayda dışa bağımlılıktan kurtaran aslen Muğlalı bu değerli bilim adamının Rize'de başlayan macerası yine Rize'de sona erdi. Kader onu orada bekliyordu.
Kaderin ilginç cilvesi Atatürk, İnönü ve Bayar'a Cumhurbaşkanlıkları döneminde özel kalem müdürlüğü yapan Oğlu Haldun Derin'i de aynı akıbet yakaladı. O da Ankara'da karşıdan karşıya geçerken trafik kazası sonucu vefat etti.
1969 yılında TÜBİTAK bu değerli mücadele adamına bir Hizmet Ödülü vererek adını ölümsüzleştirir.

DİĞER YAZILARI Tüm Yazıları
Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri - Rol modeller, rol icabı ölürse

Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri

Rol modeller, rol icabı ölürse
Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri - Hamsili muhabbet

Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri

Hamsili muhabbet
Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri - Don't Forget 93

Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri

Don't Forget 93
Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri - Çayın Türkiye'de ki Hikâyesi

Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri

Çayın Türkiye'de ki Hikâyesi
Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri - Nottingham Forest

Remzi Poyraz'la Pazar Hikayeleri

Nottingham Forest

Gümüşhane Hava Durumu

Karla Karışık Yağmur
EN YÜKSEK
7 °C
EN DÜŞÜK
2 °C

Foto Galeri

  • Zehirlenen Öğretmene 41 yıllık vefa
  • Teröre Pabuç Bırakmıyorlar
  • Onlar Allah'ın Bir Lütfu
  • Üniversiteliler Gümüşhane'nin Tadını Çıkarttı

Videolar

  • Burası Gümüşhane, Burası Artabel.
  • Hayal kurmayı bırakın, Gümüşhane'ye gelin

Facebook'ta Takip Et

Twitter'da Takip Et